Data publikacji: 18 grudnia 2025 | Data aktualizacji: 5 stycznia 2026 | 16 minut czytania | Konsultacja medyczna: dr n. med. Tomasz Magoń
Data publikacji: 18 grudnia 2025 Data aktualizacji: 5 stycznia 2026 16 minut czytania | Konsultacja medyczna: dr n. med. Tomasz Magoń
Endometrioza – objawy, diagnostyka i szanse na ciążę. Kompendium wiedzy.
W skrócie Endometrioza jest jedną z najczęstszych chorób ginekologicznych u kobiet w wieku rozrodczym. Polega na obecności tkanki endometrialnej poza macicą, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego, bólu i powstawania zrostów. Schorzenie może zaburzać pracę jajników i jajowodów, wpływać na jakość komórek jajowych oraz utrudniać implantację zarodka, przez co u wielu pacjentek pojawiają się trudności z zajściem w ciążę. Objawy endometriozy bywają różnorodne — od silnych miesiączek i bolesności podczas współżycia, po dolegliwości gastryczne — dlatego choroba często jest diagnozowana z opóźnieniem, gdyż bywa mylona z innymi schorzeniami. Mimo to endometrioza nie przekreśla szans na macierzyństwo. Wczesne rozpoznanie i odpowiednio dobrane leczenie mają kluczowe znaczenie dla zdrowia i płodności pacjentki.
Endometrioza to przewlekła choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy ( endometrium ) rozwija się poza jamą macicy, czyli tam, gdzie nie powinna się znajdować. Najczęściej ogniska lokalizują się na jajnikach, więzadłach macicy, otrzewnej lub jajowodach, ale mogą także obejmować jelita czy pęcherz moczowy. Tkanka ta reaguje na hormony w trakcie cyklu – narasta i krwawi – co w nieprawidłowej lokalizacji prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego, bólu, tworzenia torbieli oraz zrostów między narządami.
Endometrioza jest jednym z najczęstszych schorzeń ginekologicznych. Szacuje się, że dotyka 5–10% kobiet w wieku rozrodczym. Mimo tak dużej powszechności choroba często bywa rozpoznawana z opóźnieniem, ponieważ jej objawy mogą przypominać inne dolegliwości, np. zaburzenia jelitowe, problemy urologiczne czy bóle miesiączkowe uznawane za „typowe”.
- „Warto jednak podkreślić, że silne bóle menstruacyjne nie są naturalną przypadłością i mogą być jednym z sygnałów endometriozy. Choć rzadko, ogniska endometrialne mogą pojawiać się również w odległych lokalizacjach – m.in. w płucach czy mózgu – co pokazuje, jak złożony i niejednoznaczny może być przebieg choroby. To właśnie niespecyficzne i zmienne objawy sprawiają, że diagnostyka bywa utrudniona” – wyjaśnia dr n. med. Tomasz Magoń, specjalista ginekologii i położnictwa, endokrynolog ginekologiczny z Kliniki Bocian w Rzeszowie.
Endometrioza może rozwijać się pod postacią różnych typów zmian – od powierzchownych ognisk na otrzewnej, przez torbiele jajników, aż po głęboko naciekające zmiany obejmujące narządy miednicy. Właściwe rozpoznanie dominującej postaci choroby jest kluczowe, ponieważ determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne i wybór odpowiedniej metody leczenia.
Klasyfikacja endometriozy opiera się na ocenie liczby, lokalizacji oraz głębokości ognisk choroby. Najczęściej stosowanym systemem jest skala rASRM (Revised American Society for Reproductive Medicine), która wyróżnia cztery stopnie zaawansowania endometriozy. Warto podkreślić, że stopień endometriozy nie zawsze odzwierciedla nasilenie objawów bólowych, ale może mieć znaczenie w kontekście płodności i planowania leczenia.
Endometrioza – stopień I (minimalny) i II (łagodny) W stopniu I i II występują niewielkie, powierzchowne ogniska choroby na otrzewnej lub jajnikach. Zmiany są płytkie, a zrosty – jeśli są obecne – mają niewielkie znaczenie kliniczne. U części pacjentek te stadia mogą przebiegać bez wyraźnych objawów, jednak u innych mogą powodować dolegliwości bólowe lub zaburzenia owulacji.
Endometrioza – stopień III (umiarkowany) Stopień umiarkowany wiąże się z obecnością głębszych ognisk endometriozy, częściej obejmujących jajniki oraz sąsiadujące z nimi struktury. Zrosty mogą być bardziej rozległe i wpływać na ruchomość jajników oraz jajowodów. W tej fazie częściej obserwuje się torbiele endometrialne (endometrioma), które mogą wpływać na rezerwę jajnikową oraz drożność jajowodów.
Endometrioza – stopień IV (ciężki) – endometrioza głęboko naciekająca Najwyższy stopień charakteryzuje się dużymi torbielami jajników, rozległymi zrostami oraz głęboko naciekającymi ogniskami obejmującymi jelita, przegrodę odbytniczo-pochwową czy pęcherz moczowy. Zmiany te mogą znacząco zaburzać pracę narządów miednicy i są częstą przyczyną problemów z zajściem w ciążę. Leczenie w tym stadium często wymaga indywidualnego planu, uwzględniającego zarówno łagodzenie objawów, jak i ochronę płodności.
Stopnie endometriozy pomagają uporządkować obraz kliniczny choroby i wskazać, jak rozległe są zmiany u danej pacjentki. Choć nie opisują nasilenia objawów, stanowią ważny element w analizie możliwości leczenia i dalszego postępowania.
Jakie mogą być przyczyny endometriozy?
Przyczyny endometriozy. nie są do końca znane. Istnieje jednak kilka teorii, które pomagają wyjaśnić mechanizmy jej rozwoju. Wskazuje się m.in. na: zjawisko miesiączki wstecznej, predyspozycje genetyczne, zaburzenia pracy układu odpornościowego oraz nieprawidłową odpowiedź tkanek na hormony cyklu. Coraz więcej badań podkreśla również rolę czynników środowiskowych i procesów zapalnych, które mogą sprzyjać utrzymywaniu się zmian.
Objawy endometriozy – sygnały, których nie wolno ignorować
Endometrioza – objawy tego schorzenia mogą wpływać na wiele obszarów życia codziennego. Część kobiet doświadcza silnych bólów miesiączkowych, inne zgłaszają dolegliwości jelitowe lub dyskomfort podczas współżycia. Zdarza się również, że pierwszym sygnałem są trudności z zajściem w ciążę. Tak szeroki zakres symptomów sprawia, że endometrioza bywa trudna do rozpoznania.
Do najczęstszych objawów endometriozy należą:
Bolesne miesiączki (dysmenorrhoea) – ból, który utrudnia codzienne funkcjonowanie i nie ustępuje po standardowych lekach przeciwbólowych.
Ból podczas współżycia (dyspareunia), często nasilający się przy głębszej penetracji.
Problemy gastryczne, takie jak wzdęcia, biegunki, zaparcia czy ból w okolicy jelit, co nierzadko prowadzi do mylnej diagnozy zespołu jelita drażliwego.
Dolegliwości urologiczne, m.in. częste parcie na mocz lub ból przy oddawaniu moczu.
Przewlekłe zmęczenie, które może wynikać z trwającego stanu zapalnego oraz zaburzeń hormonalnych.
Objawy mogą nasilać się cyklicznie – w trakcie miesiączki, owulacji lub podczas aktywności fizycznej – ale u części pacjentek występują również w sposób ciągły. Ich zmienność oraz podobieństwo do innych schorzeń powodują, że endometrioza często pozostaje niezauważona przez wiele lat.
Obszar porównania
Fizjologiczna miesiączka
Miesiączka przy endometriozie
Nasilenie bólu
Dyskomfort lub łagodny ból, który nie utrudnia codziennych aktywności.
Silny, przewlekły ból, często uniemożliwiający normalne funkcjonowanie.
Reakcja na leki przeciwbólowe
Objawy zwykle ustępują po standardowych środkach przeciwbólowych.
Leki często przynoszą ograniczoną lub krótkotrwałą ulgę.
Czas trwania dolegliwości
Ból pojawia się głównie w pierwszych dniach miesiączki.
Ból może występować przed miesiączką, w trakcie i po jej zakończeniu.
Dodatkowe objawy
Brak lub niewielkie dolegliwości towarzyszące.
Możliwe objawy to nudności, biegunki, ból pleców, zawroty głowy lub omdlenia.
Wpływ na codzienne funkcjonowanie
Zwykle nie ogranicza sprawności i aktywności.
Znacząco utrudnia aktywność, naukę, pracę lub sen.
Rozróżnienie fizjologicznej miesiączki od symptomów sugerujących endometriozę jest ważnym elementem samoobserwacji. Niepokojące objawy nie zawsze oznaczają chorobę, ale mogą być wskazaniem do pogłębionej diagnostyki i rozmowy ze specjalistą.
Jak wygląda diagnostyka endometriozy?
Diagnostyka endometriozy opiera się na połączeniu szczegółowego wywiadu medycznego, badania ginekologicznego oraz nowoczesnych metod obrazowania. Pierwszym krokiem jest rozmowa z lekarzem — najlepiej ginekologiem endokrynologicznym, który analizuje charakter dolegliwości, przebieg cykli, występowanie bólu oraz wcześniejsze wyniki badań. Kolejnym etapem jest USG ginekologiczne, pozwalające ocenić miednicę mniejszą i wykryć ewentualne torbiele endometrialne lub nieprawidłowości w obrębie jajników. W sytuacjach wymagających potwierdzenia diagnozy wykonuje się laparoskopię, która jest jednocześnie metodą diagnostyczną i zabiegową - umożliwia ocenę ognisk choroby oraz ich usunięcie. Uzupełniająco, czasem stosuje się również test z krwi na endomitozę - oznaczenie markera CA-125, który może być podwyższony u części pacjentek, ale nie służy jako samodzielne narzędzie diagnostyczne.
Endometrioza a płodność – czy mogę zostać mamą?
Endometrioza może wpływać na płodność na kilka sposobów. Przewlekły stan zapalny oraz torbiele endometrialne mogą zaburzać funkcjonowanie jajników, co może wpływać na jakość komórek jajowych oraz obniżenie rezerwy jajnikowej (AMH). Zrosty w obrębie miednicy mogą prowadzić do ograniczenia ruchomości lub niedrożności jajowodów, utrudniając naturalne zapłodnienie. U części pacjentek istotne znaczenie ma również środowisko zapalne w jamie otrzewnej, które może zaburzać proces implantacji zarodka.
Mimo tych wyzwań wiele kobiet z endometriozą zachodzi w ciążę – zarówno naturalnie, jak i dzięki leczeniu za pomocą metod wspomaganego rozrodu.
Leczenie endometriozy – jak wygląda?
Leczenie endometriozy dobiera się indywidualnie — zależy od stopnia zaawansowania choroby, rodzaju objawów oraz planów związanych z macierzyństwem. Terapia powinna uwzględniać zarówno łagodzenie dolegliwości bólowych, jak i ochronę płodności pacjentki.
Leczenie farmakologiczne (terapia hormonalna)
W leczeniu endometriozy często stosuje się terapię hormonalną, której celem jest ograniczenie aktywności ognisk choroby i złagodzenie objawów bólowych. Wykorzystuje się m.in. dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, progestageny lub analogi/antagonisty GnRH, które hamują wpływ hormonów na endometrium ektopowe. Metody te mogą zmniejszać stan zapalny i przynosić ulgę w dolegliwościach.
Warto jednak podkreślić, że leczenie hormonalne nie usuwa zmian endometrialnych, a jego stosowanie – w przypadku pacjentek planujących ciążę – wymaga indywidualnego podejścia. U niektórych kobiet terapia ta może opóźniać moment rozpoczęcia starań o dziecko, dlatego decyzję o jej wdrożeniu zawsze podejmuje się po analizie korzyści i możliwych ograniczeń.
Leczenie operacyjne (laparoskopia)
Laparoskopia stanowi zarówno metodę diagnostyczną, jak i leczniczą. Zabieg pozwala na dokładną ocenę lokalizacji, głębokości i rozległości zmian, a jednocześnie umożliwia ich usunięcie. Operacyjne leczenie endometriozy jest szczególnie rozważane w przypadkach: silnych dolegliwości bólowych, torbieli jajnika, podejrzenia głęboko naciekającej postaci choroby oraz trudności w zajściu w ciążę. W niektórych sytuacjach laparoskopia może poprawić warunki anatomiczne w miednicy i tym samym zwiększyć szanse na ciążę, choć decyzja o operacji zależy od rodzaju zmian i historii leczenia danej pacjentki. Czasami – zwłaszcza przy zaawansowanych zmianach lub obniżonej rezerwie jajnikowej – zamiast zabiegu rekomenduje się szybkie rozważenie metod wspomaganego rozrodu.
Metody wspomaganego rozrodu (inseminacja, in vitro)
U części pacjentek leczenie farmakologiczne lub operacyjne może nie być wystarczające, aby uzyskać ciążę. W niektórych sytuacjach – zwłaszcza przy bardziej zaawansowanych zmianach lub obniżonej rezerwie jajnikowej (AMH) – lekarz może zaproponować wcześniejsze rozważenie metod wspomaganego rozrodu – inseminację domaciczną (IUI) lub zapłodnienie pozaustrojowe (IVF).
Inseminacja – stosowana jest zwykle u kobiet z łagodniejszym przebiegiem choroby i zachowaną drożnością jajowodów.
In vitro – rekomendowane m.in. przy większym zaawansowaniu endometriozy, obecności torbieli endometrialnych, zrostów w miednicy lub obniżonych parametrach rezerwy jajnikowej.
Metody wspomaganego rozrodu pozwalają ominąć część mechanizmów, które mogą utrudniać naturalne zapłodnienie, a u wielu kobiet znacząco zwiększają szanse na ciążę, zwłaszcza gdy endometrioza utrudnia implantację zarodka lub prawidłową funkcję jajowodów.
Leczenie endometriozy zależy od wielu czynników, m.in. objawów, zaawansowania choroby i planów rozrodczych. Wybór odpowiedniej metody – farmakologicznej, operacyjnej lub wspomaganego rozrodu – powinien zawsze wynikać z indywidualnej oceny i wspólnej decyzji lekarza oraz pacjentki.
Dieta przy endometriozie – jak powinna wyglądać?
Dieta i styl życia przy endometrioziemają niebagatelne znaczenie, ponieważ mogą wpływać na poziom stanu zapalnego, gospodarkę hormonalną oraz ogólne samopoczucie pacjentki. W codziennym żywieniu zaleca się przede wszystkim dietę przeciwzapalną, opartą na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, rybach bogatych w kwasy omega-3, zdrowych tłuszczach roślinnych oraz ograniczeniu przetworzonych produktów spożywczych. Taki model żywienia może wspierać równowagę hormonalną i łagodzić część dolegliwości.
Uzupełnieniem diety bywa suplementacja, dobierana indywidualnie do potrzeb pacjentki. Najczęściej obejmuje witaminę D, kwasy omega-3, antyoksydanty oraz składniki wspierające funkcjonowanie układu odpornościowego i płodność, takie jak koenzym Q10 czy inozytol. Suplementy nie zastępują leczenia, ale mogą wspierać organizm w procesie terapeutycznym.
Ważnym elementem postępowania jest także aktywność fizyczna – umiarkowany, regularny ruch zmniejsza napięcie mięśniowe, poprawia krążenie i samopoczucie. U wielu kobiet korzyści przynosi również fizjoterapia uroginekologiczna, która pomaga redukować ból, pracować z napięciem w obrębie dna miednicy oraz wspiera funkcjonowanie układu rozrodczego.
Do czego prowadzi nieleczona endometrioza?
Nieleczona endometrioza może z czasem prowadzić do narastania zmian, które wpływają nie tylko na układ rozrodczy, ale również na codzienne funkcjonowanie kobiety. Postępujący stan zapalny i obecność ognisk choroby mogą zaburzać pracę narządów miednicy, powodować przewlekły ból, a także zwiększać ryzyko powikłań, takich jak torbiele jajników, uszkodzenia narządów czy trudności z zajściem w ciążę. U części pacjentek długotrwałe objawy odbijają się także na samopoczuciu psychicznym i jakości życia.
Endometrioza – trudności z zajściem w ciążę
U wielu kobiet nieleczona endometrioza prowadzi do problemów z płodnością. Zmiany chorobowe mogą zakłócać owulację, utrudniać połączenie komórki jajowej z plemnikiem lub wpływać na warunki potrzebne do implantacji zarodka. Im dłużej choroba pozostaje aktywna, tym większe ryzyko pogorszenia funkcji rozrodczych.
Endometrioza – przewlekły ból
Przewlekły ból miednicy to jedno z najbardziej dokuczliwych, powikłań endometriozy, które . Wynika z obecności stanu zapalnego, zrostów oraz głęboko naciekających zmian, które mogą podrażniać okoliczne struktury. Ból może występować cyklicznie lub przewlekle, wpływając na codzienne funkcjonowanie pacjentki.
Uszkodzenie narządów
W bardziej zaawansowanych stadiach endometrioza może zajmować jelita, moczowody lub pęcherz moczowy. Takie ogniska mogą utrudniać prawidłowe oddawanie moczu, powodować problemy jelitowe lub zwężenia.
Torbiele endometrialne
Torbiele endometrialne (endometrioma) rozwijają się najczęściej w obrębie jajników i mogą powiększać się wraz z aktywnością ognisk choroby. Z czasem mogą wpływać na rezerwę jajnikową, zaburzać owulację oraz utrudniać prawidłowe funkcjonowanie jajników. Nieleczone torbiele niosą także ryzyko pęknięcia lub doprowadzenia do skrętu jajnika, co wymaga pilnej interwencji medycznej.
Ryzyko chorób i nowotworów
U części pacjentek endometrioza może zwiększać ryzyko występowania niektórych chorób przewlekłych, w tym zaburzeń immunologicznych oraz problemów ze strony przewodu pokarmowego lub układu moczowego. W rzadkich przypadkach długotrwale utrzymujące się zmiany endometrialne mogą wiązać się z podwyższonym ryzykiem rozwoju niektórych typów raka jajnika.
Czy endometriozę można wyleczyć?
Endometrioza jest chorobą przewlekłą, dlatego nie da się jej całkowicie wyleczyć. W większości przypadków można skutecznie kontrolować jej objawy i ograniczać postęp zmian.
– Kluczem jest dopasowanie terapii do sytuacji klinicznej i planów rozrodczych. U części kobiet osiągamy długotrwałą poprawę, u innych konieczne jest leczenie etapowe – podkreśla dr n. med. Tomasz Magoń z Kliniki Bocian w Rzeszowie.
Regularna kontrola i właściwie zaplanowane postępowanie pozwala znacznie ograniczyć wpływ choroby na zdrowie i codzienne funkcjonowanie pacjentki.
Endometrioza – do jakiego specjalisty najlepiej się udać po diagnozę?
W przypadku podejrzenia endometriozy warto zgłosić się do ginekologa endokrynologicznego, czyli specjalisty, który zajmuje się zarówno chorobami układu rozrodczego, jak i zaburzeniami hormonalnymi. To szczególnie istotne, ponieważ endometrioza jest schorzeniem o charakterze przewlekłym i wieloczynnikowym, w którym istotną rolę odgrywają zarówno procesy zapalne, jak i regulacja hormonalna cyklu.
Ginekolog endokrynologiczny przeprowadza szczegółowy wywiad, analizuje objawy, cykle miesiączkowe, dotychczasowe wyniki badań oraz ewentualne trudności z zajściem w ciążę. Na tej podstawie dobiera odpowiednią diagnostykę, która może obejmować USG ginekologiczne, badania laboratoryjne oraz – jeśli zachodzi taka potrzeba – kwalifikację do laparoskopii diagnostyczno-leczniczej.
W zależności od stopnia zaawansowania choroby i rodzaju objawów, do procesu diagnostycznego mogą być włączeni również inni specjaliści, tacy jak radiolog wykonujący zaawansowane badania obrazowe czy chirurg zajmujący się endometriozą głęboko naciekającą. Nadrzędną rolę w prowadzeniu pacjentki i koordynacji dalszych działań zachowuje jednak ginekolog endokrynologiczny, który planuje optymalną ścieżkę postępowania.
Warto jednak podkreślić, że diagnostykę można rozpocząć także u ginekologa ogólnego, zwłaszcza jeśli dostęp do ginekologa endokrynologicznego jest ograniczony. To lekarz pierwszego kontaktu w zakresie ginekologii, który może rozpocząć badania i w razie potrzeby pokierować pacjentkę dalej.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1
Endometrioza – od czego zacząć diagnostykę?
Diagnostykę najlepiej rozpocząć od wizyty u ginekologa endokrynologicznego, który przeprowadzi szczegółowy wywiad i oceni charakter objawów. Kolejnym krokiem jest USG ginekologiczne, a w razie potrzeby także badania laboratoryjne lub laparoskopia, która pozwala potwierdzić rozpoznanie i określić stopień zaawansowania choroby.
2
Kto najczęściej choruje na endometriozę?
Endometrioza najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, zwykle między 20. a 40. rokiem życia. Może jednak występować także u nastolatek oraz kobiet po menopauzie. Częściej rozpoznaje się ją u pacjentek z bolesnymi miesiączkami, przewlekłym bólem miednicy lub trudnościami z zajściem w ciążę.
3
Co wywołuje endometriozę?
Przyczyny endometriozy nie są w pełni znane. Wskazuje się na kilka możliwych mechanizmów: miesiączkę wsteczną, predyspozycje genetyczne, zaburzenia odporności oraz nieprawidłowe reakcje tkanek na hormony. Coraz więcej danych sugeruje również wpływ czynników środowiskowych oraz przewlekłego stanu zapalnego.
4
Czy endometrioza jest ze stresu?
Stres nie jest uznawany za przyczynę endometriozy, ale może nasilać odczuwanie bólu i pogarszać samopoczucie. Przewlekłe napięcie wpływa na działanie układu nerwowego i hormonalnego, dlatego u części pacjentek może potęgować objawy. Nie wywołuje jednak samej choroby.
5
Czy endometrioza to rak?
Endometrioza nie jest nowotworem. To przewlekła choroba, w której tkanka podobna do endometrium rośnie poza macicą i wywołuje stan zapalny. Choć nie ma charakteru nowotworowego, w rzadkich przypadkach długotrwałe zmiany mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem niektórych typów raka jajnika.
6
Czego nie wolno robić przy endometriozie?
Nie ma jednej listy zakazów, ale warto unikać działań nasilających ból lub stan zapalny, takich jak intensywna aktywność obciążająca miednicę, częste korzystanie z sauny czy wysokoprzetworzone jedzenie. W razie nasilonych dolegliwości należy skonsultować się z lekarzem, zanim wprowadzi się nowe formy aktywności lub suplementy.
7
Czy przy endometriozie się tyje?
Endometrioza sama w sobie nie powoduje przyrostu masy ciała, ale jej objawy mogą sprawiać wrażenie „puchnięcia” lub zwiększonej wagi. Wzdęcia, zatrzymywanie wody, przewlekły stan zapalny oraz niektóre terapie hormonalne mogą wpływać na samopoczucie i sylwetkę. U części kobiet dodatkowym czynnikiem jest ograniczenie aktywności fizycznej z powodu bólu, co sprzyja przybieraniu na wadze — jednak nie jest to bezpośredni objaw choroby.
8
Jak wygląda brzuch przy endometriozie?
Endobelly to okresowe, znaczne wzdęcia, które mogą pojawiać się u niektórych kobiet z endometriozą. Brzuch staje się napięty, powiększony i często bolesny, a nasilenie objawu może zmieniać się w trakcie cyklu. Wynika to z procesów zapalnych, zaburzeń jelitowych oraz zwiększonej wrażliwości tkanek.
9
Co to jest endobelly?
Endobelly to potoczne określenie znacznego wzdęcia brzucha związanego z endometriozą. Może pojawiać się nagle, utrzymywać przez kilka godzin lub dni i często nasila się przed miesiączką. Występuje wskutek stanu zapalnego, zaburzeń pracy jelit oraz nadwrażliwości trzewnej typowej dla endometriozy.
10
Czym grozi nieleczona endometrioza?
Nieleczona endometrioza może prowadzić do szeregu powikłań, takich jak przewlekły ból miednicy, trudności z zajściem w ciążę, powstawanie torbieli jajników czy zrostów w obrębie miednicy. U niektórych kobiet choroba może obejmować jelita lub pęcherz, powodując dolegliwości ze strony tych narządów. Z czasem może też obniżać jakość życia, wpływać na samopoczucie psychiczne i utrudniać codzienne funkcjonowanie.
11
Na czym polega laparoskopia prze endometriozie?
Laparoskopia to małoinwazyjny zabieg wykonywany w znieczuleniu ogólnym, podczas którego przez niewielkie nacięcia wprowadza się kamerę, aby dokładnie obejrzeć narządy miednicy. Umożliwia potwierdzenie obecności endometriozy, a w razie potrzeby jednoczesne usunięcie zmian czy zrostów. Zabieg zwykle wymaga krótkiej hospitalizacji.
12
Czy endometrioza jest niebezpieczna?
Endometrioza nie zagraża życiu, ale może znacząco obniżać jego jakość. Nieleczona może prowadzić do przewlekłego bólu, torbieli, zrostów oraz zaburzeń płodności. W rzadkich przypadkach może powodować uszkodzenia narządów, dlatego wymaga regularnej kontroli i odpowiednio dobranego leczenia.
13
Czy przy endometriozie można mieć dzieci?
Tak, wiele kobiet z endometriozą zachodzi w ciążę — zarówno naturalnie, jak i z pomocą metod wspomaganego rozrodu. Choroba może wpływać na owulację, drożność jajowodów i implantację zarodka, dlatego w przypadku trudności z uzyskaniem ciąży warto skonsultować się ze specjalistą i zaplanować odpowiednią strategię leczenia, dostosowaną do stopnia zaawansowania zmian.
14
Czy mając endometriozę, muszę robić in vitro?
In vitro nie jest jedyną drogą. Konieczność zastosowania IVF zależy od stopnia zaawansowania choroby, rezerwy jajnikowej, drożności jajowodów oraz czasu starań o ciążę. U części kobiet wystarczy leczenie operacyjne lub farmakologiczne. O metodzie leczenia decyduje lekarz, który zna sytuację zdrowotną pacjentki.
15
Czy ciąża „leczy” endometriozę?
Ciąża nie leczy endometriozy, choć u wielu kobiet może czasowo zmniejszać objawy dzięki zmianom hormonalnym i braku miesiączek. Ten efekt jest jednak zwykle przejściowy – po porodzie i powrocie cykli menstruacyjnych dolegliwości mogą powrócić, zwłaszcza jeśli wcześniej choroba była w zaawansowanym stadium.
16
Czy tabletki antykoncepcyjne przy endometriozie utrudniają zajście w ciążę?
Tabletki antykoncepcyjne mogą łagodzić objawy endometriozy, ponieważ ograniczają aktywność ognisk choroby i zmniejszają stan zapalny. W czasie ich stosowania nie można zajść w ciążę, ale po odstawieniu płodność zwykle wraca. Leczenie hormonalne nie obniża przyszłych szans na macierzyństwo, jednak u kobiet planujących ciążę jego zastosowanie zawsze wymaga indywidualnej decyzji lekarza.
17
Jak szybko postępuje endometrioza?
Tempo rozwoju endometriozy jest różne u każdej kobiety. U części pacjentek choroba postępuje powoli, u innych zmiany mogą powiększać się szybciej. Na dynamikę wpływają czynniki hormonalne, immunologiczne i indywidualne predyspozycje. Regularne kontrole pomagają ocenić aktywność choroby.
18
Bolesne stosunki seksualne a endometrioza – czy to ma związek?
Bolesność podczas współżycia (dyspareunia) może być jednym z objawów endometriozy, zwłaszcza gdy ogniska choroby lub zrosty obejmują okolice pochwy, przegrodę odbytniczo-pochwową lub więzadła macicy. Dolegliwości często nasilają się w określonych fazach cyklu i są sygnałem do konsultacji z lekarzem.
19
Ile kosztuje diagnostyka endometriozy?
Koszty diagnostyki endometriozy zależą od zakresu wykonywanych badań i placówki. Podstawowe USG ginekologiczne zwykle mieści się w standardowej cenie wizyty. Dodatkowe badania, jak marker CA-125 czy konsultacje specjalistyczne, mogą zwiększyć koszt diagnostyki. Najdroższym etapem jest laparoskopia, której cena waha się w zależności od ośrodka i zakresu zabiegu, zwłaszcza jeśli obejmuje jednoczesne leczenie operacyjne.
Źródła:
Basta, A. Brącka, J. Górski, J. Kotarski, B. Kulig, P. Oszukowski, R. Poręba, S. Radwan, J. Radwan, J. Sikora, A. Skret, J. Skrzypczak, K. Szydło, „Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące diagnostyki i metod leczenia endometriozy.”, Ginekologia Polska 83.11 (2012): 871–876.
P. Kwiatkowski, K. Gładysz, J. Szydłowska, O. Łucznik, O. Król, B. Kuczyńska, M. Celej, A. Kłos, K. Gieroba, M. Szydłowski, „Endometrioza – patogeneza, diagnostyka i leczenie.”, Journal of Education, Health and Sport (2023).
K. T. Zondervan, C. M. Becker, K. Koga, S. A. Missmer, R. N. Taylor, P. Viganò, „Endometriosis.”, Nature Reviews Disease Primers 4.1 (2018): 9.
Posiada specjalizacje w dziedzinie ginekologii i położnictwa oraz ginekologii endokrynologicznej i rozrodczości. Jest certyfikowanym andrologiem klinicznym Polskiego Towarzystwa Andrologicznego.
Vlog #8 - Endometrioza to nie wyrok - Szczecin
Czy można poprawić swoją płodność? Jak można polepszyć nasienie, jeśli plemników jest za mało lub są słabej jakości? Z jakimi wynikami nasienia należy rozważyć inseminację i in vitro? Na te i inne pytania dotyczące leczenia męskiej niepłodności odpowiada dr Przemysław Ciepiela, specjalista z Kliniki Bocian w Szczecinie.
