Korzystaj z wiedzy naszych specjalistów
Powrót do artykułów

Torbiel na jajniku - przyczyny powstawania i metody leczenia

W skrócie Torbiel jajnika, inaczej cysta, to wypełniony płynem pęcherzyk jajnikowy. Jest to często występująca patologia jajników, która może mieć charakter łagodny lub złośliwy. Torbiele zazwyczaj samoistnie się wchłaniają, jednak w niektórych przypadkach, gdy guz nie znika, pacjentki wymagają leczenia hormonalnego lub operacyjnego.

Przyczyny powstawania torbieli na jajnikach

Cysty pojawiają się pojedynczo lub mnogo, mogą obejmować jeden jajnik lub oba. Z reguły powstają w wyniku zaburzeń hormonalnych, które sprawiają, że uwolniony w trakcie cyklu pęcherzyk Graffa nie pęka i wypełnia się krwią lub płynem surowiczym. Jest to guz związany bezpośrednio z funkcjonowaniem jajnika, tak zwana torbiel czynnościowa. Schorzeniami zwiększającym prawdopodobieństwo wystąpienia torbieli są również PCOS, czyli zespół policystycznych jajników oraz endometrioza.

Rodzaje torbieli jajników

Ze względu na sposób powstania i budowę, torbiele dzielą się na kilka rodzajów:

  • torbiel endometrialna – powstaje w wyniku endometriozy,
  • torbiel dermatoidalna – tworzy się z jaja płodowego, może zawierać m.in. tkankę tłuszczową, skórną, kostną, włosy,
  • torbiel pęcherzykowa – efekt niepękającego pęcherzyk Graffa,
  • torbiel ciałka żółtego – powstaje, kiedy ciałko żółte nie zanika, mimo braku ciąży,
  • torbiel luteinowa – występuje głównie w trakcie ciąży,
  • torbiel nowotworowa – o charakterze łagodnym i złośliwym (rak jajnika).

Jesteśmy po to, by odpowiedzieć na Twoje pytania

SKONTAKTUJ SIĘ ZE SPECJALISTĄ Z WYBRANEJ KLINIKI:

Skontaktuj się z naszym specjalistą

Warszawa - Śródmieście
Phone icon +48 22 300 50 90

Objawy torbieli na jajniku

- Zazwyczaj torbiele jajników na początku nie dają żadnych objawów, ponieważ są niewielkie i nie przeszkadzają w funkcjonowaniu układu rozrodczego. Do diagnozy najczęściej dochodzi, gdy torbiel osiąga duży rozmiar, a kobieta odczuwa znaczny dyskomfort, wywołany pojawiającymi się dolegliwościami - wyjaśnia dr n. med. Paweł Kuć, specjalista ds. leczenia niepłodności z Kliniki Bocian.

Do najczęstszych objawów torbieli jajnika należą:

  • niepłodność - rozregulowanie cyklu,
  • problemy z oddawaniem moczu,
  • kłujące i niejednostajne bóle podbrzusza,
  • ból podczas stosunku,
  • nudności i wymioty,
  • wzdęcia, powodujące powiększanie się obwodu brzucha,
  • plamienia międzymiesiączkowe,
  • nagłe zmiany wagi,
  • ból jajników,
  • bóle głowy, nerwowość, omdlenia.

Torbiel jajnika - skręcenie lub pęknięcie

Torbiele mogą ulec deformacji, takich jak skręcenie lub pęknięcie. Skręcenie oznacza zaciśnięcie naczyń krwionośnych, co może doprowadzić do niedokrwienia i martwicy jajnika, a w wyniku pęknięcia płyn surowiczy rozlewa się w jamie brzusznej. Najczęstszymi objawami takich zmian są nagłe bóle podbrzusza, wymioty i pogorszenie ogólnego samopoczucia. Ważne, by przy takich symptomach niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Diagnostyka torbieli na jajniku

Wywiad medyczny oraz podstawowe badania ginekologiczne, które wykonuje również klinika leczenia niepłodności, są kluczowe w kwestii rozpoznania torbieli. Dla potwierdzenia obecność cysty lekarz wykonuje USG przezpochwowe, dzięki któremu można ocenić rodzaj torbieli, jej wielkość, kształt, grubość jej ścian, unaczynienie oraz ewentualne zagrożenie, jakie stanowi dla organizmu. Czasami dodatkowo wykonuje się biopsję torbieli w celu opróżnienie jej zawartości i ewentualnie dalszej diagnostyki cytologicznej. Przy rozpoznaniu guza oznacza się też markery nowotworowe. W sytuacji, gdyby torbiel miała złośliwy charakter, pacjentka zostaje wysłana na dalsze, szczegółowe badania.

Jak leczy się torbiele jajników?

Leczenie torbieli jest zależne od wielu czynników. W większości przypadków wystarczy sama obserwacja. Torbiele bezpośrednio związane z czynnością jajników zazwyczaj nie wymagają dalszych ingerencji, ponieważ najczęściej zanikają samoistnie lub dzięki leczeniu hormonalnemu, które czasem trwa kilka miesięcy. Farmakoterapia stosowana jest w celu wchłonięcia się lub przynajmniej zmniejszenia guza. Niestety, zdarza się, że torbiel nie zmniejsza się i stanowi zagrożenie dla zdrowia pacjentki. W takich przypadkach konieczne może być postępowanie operacyjne.

- Operację wycięcia torbieli przeprowadza się metodą klasyczną lub laparoskopową. Laparoskopia jest zdecydowanie mniej ryzykowna, będąc zabiegiem małoinwazyjnym. Postępowanie będzie zależało od typu torbieli i stanu zdrowia pacjentki - tłumaczy dr n. med. Paweł Kuć z Kliniki Bocian.

Torbiele luteinowe pojawiające się w trakcie ciąży powinny zostać usunięte operacyjnie dopiero w przypadku wystąpienia powikłań, takich jak skręt czy pęknięcie. Niewielkie uszkodzenie cysty nie zawsze jednak wymaga operacji, ponieważ organizm jest w stanie wchłonąć małą ilość płynu. Czasem jednak torbiel jest zbyt duża, a tym samym może doprowadzić do zniszczenia prawidłowej tkanki jajnika. W takiej sytuacji konieczne jest usunięcie jajnika w całości. Jeżeli drugi jajnik funkcjonuje prawidłowo, kobieta pozostaje nadal płodna i może starać się o dziecko.

Niestety nie istnieją sposoby zapobiegania tworzeniu torbieli. Regularne badania oraz odpowiednie leczenie chorób takich jak PCOS czy endometrioza to najlepsza droga do szybkiego wykrywania cyst. Czas w leczeniu guzów o charakterze złośliwym jest niezwykle ważny, bowiem im wcześniej zostaną zdiagnozowane zmiany, tym większe szanse na powodzenie terapii.

Torbiel na jajniku w ciąży

Podczas ciąży torbiele wykrywa się najczęściej dzięki badaniu USG. Z reguły nie zagrażają one prawidłowemu rozwojowi zarodka i płodu, ale należy je monitorować na wypadek pęknięcia lub skręcenia. Takie anomalie mogą doprowadzić do przedwczesnego porodu lub poronienia. Skłonność do powstawania torbieli nie jest dziedziczna, ale czynniki do niej prowadzące, takie jak zaburzenia hormonalne, często przekazywane są z pokolenia na pokolenie.

dr n. med. Paweł Kuć

Ekspert: dr n. med. Paweł Kuć,
ginekolog-położnik, specjalista ds. diagnostyki i leczenia niepłodności z Kliniki Bocian, który zajmuje się również procedurami wspomaganego rozrodu – in vitro.

Biografia

Skontaktuj się z naszym specjalistą

Torbiele jajników – jak im zapobiegać?
dr n. med. Olaf Lindert z Kliniki Bocian w Katowicach, ginekolog-położnik, specjalista ds. leczenia niepłodności.

Powiązane artykuły

image-undefined
PCOS a ciąża – jak zespół policystycznych jajników utrudnia starania o dziecko?

PCOS to jedna z najczęstszych przyczyn niepłodności u kobiet. Pacjentki z zespołem policystycznych jajników mogą mieć trudności z zajściem w ciążę, jak również doświadczać problemów z jej donoszeniem. Leczenie PCOS i wybór odpowiedniej terapii w dużym stopniu zależy od stopnia zaawansowania występujących zaburzeń.

image-undefined
Mięśniaki macicy i ich wpływ na płodność

Mięśniaki macicy są to najczęściej nowotwory o charakterze niezłośliwym zlokalizowane w obrębie macicy. Mogą być przyczyną wielu problemów zdrowotnych, takich jak chociażby niepłodność i powikłania w ciąży. Pojawiają się zazwyczaj u kobiet w wieku rozrodczym.

Zobacz także