Wiedza

Endometrioza Klinika Bocian

Geneza powstania

Przyczyny rozwoju ognisk endometriozy nie są w pełni znane. Jest kilka teorii na ten temat. Chorobę łączy się z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego, czynnikami genetycznymi i środowiskowymi. Jedna z teorii tłumaczy powstanie tego schorzenia wstecznym odpływem krwi miesiączkowej i zagnieżdżeniem się tkanki endometrialnej poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jamy brzusznej. Wszczepy endometrium mogą pojawić się na jajnikach, jajowodach, więzadłach podtrzymujących macicę, na zewnętrznej stronie macicy, w otrzewnej i narządach miednicy mniejszej, jak również na jelitach, w pęcherzu moczowym, w pochwie, na szyjce macicy, jak i innych organach. Występowanie błony śluzowej macicy poza jej właściwym miejscem lokalizacji prowadzi do przewlekłego procesu zapalnego w organizmie. Ogniska endometrium reagują na zmiany hormonalne zachodzące podczas cyklu miesięcznego kobiety, jednak złuszczająca się śluzówka nie ma ujścia, a tym sam pozostająca krew ulega rozkładowi prowadząc do tworzenia się zrostów czy torbieli.





Objawy

Kobiety zmagające się z endometriozą mogą mieć różne objawy, jednak często są one podobne do innych schorzeń ginekologicznych, co utrudnia jej zdiagnozowanie zwłaszcza w początkowym stadium. Ponadto choroba również latami może rozwija się bezobjawowo. Typowymi dolegliwościami związanymi z endometriozą jest odczuwanie silnego bólu podbrzusza podczas menstruacji, bardziej obfite i dłużej trwające miesiączki, plamienia okołomiesięczne, jak również widoczne ślady krwi w moczu lub kale, czy też ból odczuwany podczas wypróżniania się. Wraz z rozwojem choroby ból może występować również przewlekle i przybierać na sile. Także jakość życia seksualnego kobiet z endometriozą jest ograniczona, ze względu na bolesność stosunków płciowych.

Niepłodność

Objawem endometriozy mogą być również problemy z zajściem w ciążę, które zazwyczaj nasilają się wraz z rozwojem choroby. Według szacunków nawet 40-50% kobiet zmagających się z niepłodnością cierpi na endometriozę. Może ona powodować uszkodzenie jajowodów i jajników prowadząc do zaburzeń owulacji. Obserwuje się także problemy z zagnieżdżeniem zapłodnionej komórki jajowej w endometrium kobiet cierpiących na tę chorobę. Poza tym niektóre badania wskazują też na niekorzystny wpływ płynu otrzewnowego kobiet dotkniętych endometriozą na ruchliwość plemników, co może utrudniać zapłodnienie komórki jajowej.

Diagnostyka

Pierwszymi krokami prowadzącymi do rozpoznania endometriozy jest dokładny wywiad medyczny oraz badanie ginekologiczne, które pozwalają wstępnie ustalić charakterystyczne dla tej choroby objawy. W kolejnych działaniach wykonuje się badanie USG, pomocne chociażby w zidentyfikowaniu torbieli endometrialnych jajnika, jak również rezonans magnetyczny umożliwiający ocenę rozległości choroby zwłaszcza w przypadku endometriozy pozaotrzewnowej. Jednak najbardziej dokładnym badaniem diagnostycznym, pozwalającym jednocześnie na pobranie próbek do badania histopatologicznego jest laparoskopia. Badanie to wykonywane w pełnym znieczuleniu pacjentki pozwala określić również stopień zaawansowania choroby.

W przypadku endometriozy określa się cztery stadia zaawansowania choroby zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu. Określają one zarówno wielkość, jak i umiejscowienie zmian.


  • Stopień pierwszy (minimalny) – wielkość zrostów nie przekracza 5mm i są one umiejscowione w macicy, jajnikach i jajowodach.
  • Stopień drugi (łagodny) – pojawiają się nie tylko zrosty, ale i torbiele do 5 mm, które jednak często samoistnie pękają. Zmiany są coraz mocniejsze i obejmują coraz większy obszar macicy, jajników i jajowodów.
  • Stopień trzeci (umiarkowany) – zmiany przekraczają 5 mm i obejmują już też więzadła krzyżowo-maciczne.
  • Stopień czwarty (ciężki) – torbiele endometrialne osiągają kilkucentymetrowy rozmiar. Macica może być nieruchoma, zgięta ku tyłowi, przyrośnięta do pętli jelit. Co więcej zmiany pojawiają się na wyrostku robaczkowym, pęcherzu moczowy, pochwie czy szyjce macicy.

Leczenie

Sposób leczenia endometriozy zależy od stopnia jej zaawansowania oraz od wieku pacjentki. Jest to choroba, której na razie medycyna nie potrafi zapobiegać, ani niestety w pełni wyleczyć, jednak nadal trwają badania nad nowymi technikami diagnostyczno-terapeutycznymi. W przypadku leczenia farmakologicznego w pierwszej kolejności stosowane są niesteroidowe leki przeciwzapalne, preparaty estrogenowo-progestagenowe oraz same preparaty progestagenowe w postaci leków doustnych lub wkładek wewnątrzmacicznych, które pomagają w zmniejszeniu przewlekłych dolegliwości bólowych. Brak poprawy jest wskazaniem do wykonania laparoskopii diagnostyczno-zabiegowej, w trakcie której niszczone są ogniska endometriozy i pobierane próbki do badania histopatologicznego. Gdy potwierdzona zostaje choroba podejmowane jest leczenie przy zastosowaniu analogów gonadoliberyny (agoniści GnRH), hormonu uwalniającego gonadotropinę, która odpowiada za właściwy przebieg cyklu menstruacyjnego. Preparaty wywołują stan podobny do menopauzy, wstrzymując czasowe krwawienia miesięczne. Ponadto w przypadku kobiet z endometriozą starających się o dziecko prowadzona jest również stymulacja jajeczkowania, a także stosowane są metody wspomaganego rozrodu jak inseminacja i in vitro. Korzystne w terapii endometriozy jest również zadbanie o zbilansowaną i zdrową dietę, a także prawidłową wagę. Warto ograniczyć alkohol, kawę, dołączyć do swojego jadłospisu tłuste ryby morskie bogate w kwasy omega-3, jak również polubić bogate w antyoksydanty – witaminę E, C, beta-karoten owoce i warzywa, ze względu na ich przeciwzapalne działania.

Endometrioza to problem dosyć często spotykany w ginekologii, ważne jest aby choroba ta była odpowiednio wcześniej wykrywana i właściwie leczona. Umiejętne przeprowadzona diagnoza i prowadzona terapia adekwatna do potrzeb i stanu zdrowia pacjentek ma duży wpływ na ich samopoczucie, jak i komfort życia. Natomiast późne rozpoznanie i brak leczenia może prowadzić do nieprzyjemnych powikłań i negatywnie wpływać na funkcjonowanie organizmu.



Komentarze(1)


endokobieta147

2017-05-23 17:34:06

Staramy się partnerem o dzieciątko od 3,5 lat. Niestety mam endometriozę II stopnia. Po obejrzeniu tego filmu pan doktor znów obudził we mnie iskierkę nadziei że nawet przy tak poważnym schorzeniu jak moje jest dla nas SZANSA !!!

Odpowiedz